{"id":21465,"date":"2026-08-04T08:42:29","date_gmt":"2026-08-04T06:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/?p=21465"},"modified":"2026-07-28T21:43:50","modified_gmt":"2026-07-28T19:43:50","slug":"quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/","title":{"rendered":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"21465\" class=\"elementor elementor-21465\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f83b9f7 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f83b9f7\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8d3405e\" data-id=\"8d3405e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9f4add2 elementor-widget elementor-widget-bloque-texto\" data-id=\"9f4add2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-texto.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Texto -->\n<section class=\"bloque bloque-texto  \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"estrecho2\">\n                        <div class=\"subtitulos\" data-aos=\"fade-left\" data-aos-duration=\"700\"><p><span>O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu <\/span><i><span>As cem linguagens da crian\u00e7a<\/span><\/i><span>, o relato de experi\u00eancia provoca-nos a perceber <\/span><i><span>as cem linguagens do professor<\/span><\/i><span>. No fundo, comunica, como diz o <\/span><a href=\"https:\/\/unesdoc.unesco.org\/ark:\/48223\/pf0000393261\"><span>Relat\u00f3rio Global sobre Professores<\/span><\/a> <span>(2025), que devemos \u201ctransformar a profiss\u00e3o\u201d, avan\u00e7ar o ensino como voca\u00e7\u00e3o e profiss\u00e3o, tornando-o atraente para todos. Isso significa, melhorar a motiva\u00e7\u00e3o dos professores, compreender o ensino como profiss\u00e3o colaborativa, onde a voz e a autonomia dos professores s\u00e3o chaves de cuidado e inova\u00e7\u00e3o.\u00a0<\/span><span>\u00a0<\/span><\/p><\/div>\n            \n            <div class=\"row\">\n                <div class=\"col-sm-12\">\n                    <div class=\"the_content\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-duration=\"700\">\n                        <div class=\"table-responsive\"><div class=\"table-responsive\"><table class=\"table\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><i><span data-contrast=\"auto\">&#8220;Educar \u00e9 tecer possibilidades. E nenhuma professora consegue tecer a inf\u00e2ncia de outras crian\u00e7as se sua pr\u00f3pria hist\u00f3ria permanecer invis\u00edvel.&#8221;<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div><\/div>\n<p><span data-contrast=\"auto\">H\u00e1 alguns anos percorro diferentes munic\u00edpios brasileiros realizando forma\u00e7\u00f5es continuadas com professores da Educa\u00e7\u00e3o Infantil. Em cada rede de ensino encontro culturas, curr\u00edculos e realidades distintas. No entanto, existe algo que permanece constante em praticamente todos os lugares por onde passo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">As salas s\u00e3o ocupadas, quase sempre, por mulheres. Mulheres que chegam cedo, organizam materiais, acolhem crian\u00e7as, escutam fam\u00edlias, administram conflitos, planejam experi\u00eancias, registram aprendizagens e, quando o dia termina, continuam exercendo in\u00fameros outros pap\u00e9is em suas pr\u00f3prias casas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S\u00e3o professoras.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S\u00e3o pedagogas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S\u00e3o cuidadoras.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S\u00e3o mediadoras.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">S\u00e3o pesquisadoras da inf\u00e2ncia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mas nem sempre s\u00e3o reconhecidas pela sociedade na mesma propor\u00e7\u00e3o da complexidade do trabalho que realizam. Foi pensando nessas mulheres que nasceu uma forma\u00e7\u00e3o cujo objetivo inicial parecia bastante t\u00e9cnico: compreender a <\/span><a href=\"https:\/\/basenacionalcomum.mec.gov.br\/?%C2%A0\"><span data-contrast=\"none\">Base Nacional Comum Curricular<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\"> (BNCC), os Direitos de Aprendizagem e a import\u00e2ncia do brincar na Educa\u00e7\u00e3o Infantil. O roteiro previa discutir curr\u00edculo, Campos de <\/span><span data-contrast=\"none\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">xperi\u00eancia e estrat\u00e9gias pedag\u00f3gicas. Entretanto, ao longo dos anos, percebi que nenhuma forma\u00e7\u00e3o se transforma apenas pela qualidade dos conceitos apresentados.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Ela se transforma quando toca pessoas.<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Naquele dia, antes mesmo de abrir a apresenta\u00e7\u00e3o, fiz apenas uma pergunta.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"4\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><b><i><span data-contrast=\"auto\">Do que voc\u00ea mais gostava de brincar quando era crian\u00e7a?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por alguns segundos, ningu\u00e9m respondeu.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Depois surgiram vozes t\u00edmidas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 Amarelinha.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 Esconde-esconde.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 Cinco marias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 Bola de gude.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 Pega-pega.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u2014 P\u00e9 de lata.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559685&quot;:709,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">As respostas come\u00e7aram a despertar outras lembran\u00e7as.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uma professora contou sobre a rua onde cresceu.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outra lembrou da av\u00f3 que fazia bonecas de pano.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outra falou da liberdade de brincar at\u00e9 anoitecer.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Pouco a pouco, a sala deixou de ser uma forma\u00e7\u00e3o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Transformou-se numa grande roda de mem\u00f3rias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Os rostos mudaram.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Os sorrisos apareceram.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Os olhos brilhavam.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Naquele momento compreendi que, antes de falar sobre inf\u00e2ncia, era preciso permitir que aquelas mulheres reencontrassem a crian\u00e7a que um dia foram. Esse movimento n\u00e3o foi apenas emocional. Foi profundamente pedag\u00f3gico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A BNCC estabelece o brincar como um dos seis Direitos de Aprendizagem da Educa\u00e7\u00e3o Infantil, juntamente com conviver, participar, explorar, expressar e conhecer-se. O documento reconhece que brincar constitui uma experi\u00eancia fundamental para o desenvolvimento integral das crian\u00e7as.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No entanto, existe uma diferen\u00e7a importante entre conhecer esse princ\u00edpio e viv\u00ea-lo. Ao longo da forma\u00e7\u00e3o costumo dizer que a crian\u00e7a n\u00e3o aprende <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">apesar<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> de brincar. Ela aprende <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">brincando<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">. Embora essa frase seja amplamente utilizada na Educa\u00e7\u00e3o Infantil, sua compreens\u00e3o encontra respaldo em autores como Lev Vygotsky, que demonstra que, durante o brincar, a crian\u00e7a atua al\u00e9m de seu comportamento habitual, criando possibilidades de desenvolvimento que ainda n\u00e3o seriam poss\u00edveis em outras situa\u00e7\u00f5es.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No Brasil, <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">Tizuko Morchida Kishimoto<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> amplia essa compreens\u00e3o ao defender o brincar como uma linguagem pr\u00f3pria da inf\u00e2ncia e uma forma privilegiada de constru\u00e7\u00e3o de conhecimentos, cultura e rela\u00e7\u00f5es sociais. Foi justamente isso que come\u00e7ou a acontecer naquela sala. Enquanto recordavam suas brincadeiras, aquelas professoras tamb\u00e9m estavam aprendendo. N\u00e3o aprendiam novos conte\u00fados. Aprendiam sobre si mesmas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Depois desse primeiro momento, iniciamos a discuss\u00e3o sobre a diferen\u00e7a entre BNCC e curr\u00edculo. Uma pergunta provocou o grupo:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"3\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1069,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><b><i><span data-contrast=\"auto\">Se todas as escolas utilizam a BNCC, por que ensinam de maneiras t\u00e3o diferentes?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">A resposta parecia simples.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Porque a BNCC n\u00e3o \u00e9 um curr\u00edculo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ela define <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">o que<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> toda crian\u00e7a brasileira tem direito de aprender.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mas n\u00e3o determina <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">como<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> isso deve acontecer.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Esse caminho \u00e9 constru\u00eddo pelo curr\u00edculo, pela escola e, sobretudo, pela professora, que interpreta o contexto, conhece sua turma e toma decis\u00f5es pedag\u00f3gicas diariamente. Foi nesse momento que outra reflex\u00e3o surgiu. Talvez tamb\u00e9m estejamos formando professores como se existisse apenas uma maneira correta de ensinar. Mas n\u00e3o existe.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Existe intencionalidade.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Existe escuta.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Existe contexto.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Existe sensibilidade pedag\u00f3gica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ensinar crian\u00e7as pequenas exige muito mais do que executar atividades. Exige compreender o desenvolvimento infantil, observar, investigar, acolher, intervir e criar experi\u00eancias significativas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Cuidar<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, nesse contexto, n\u00e3o \u00e9 uma a\u00e7\u00e3o menor.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">\u00c9 uma escolha pedag\u00f3gica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Cada hist\u00f3ria contada.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Cada m\u00e3o segurada.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"4\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Cada conflito mediado.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"5\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Cada brincadeira organizada.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"6\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Cada pergunta acolhida.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"5\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"7\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Tudo isso produz aprendizagem.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Infelizmente, ainda encontramos discursos que reduzem a Educa\u00e7\u00e3o Infantil a um espa\u00e7o de assist\u00eancia, como se o cuidado estivesse separado da educa\u00e7\u00e3o. Na realidade, cuidar e educar constituem uma \u00fanica a\u00e7\u00e3o pedag\u00f3gica. E isso exige uma professora altamente qualificada. Talvez por isso a profiss\u00e3o continue carregando um paradoxo. Embora seja uma das etapas mais decisivas do desenvolvimento humano, a Educa\u00e7\u00e3o Infantil ainda luta pelo reconhecimento social compat\u00edvel com a complexidade do trabalho realizado por suas profissionais. Valorizar essas mulheres significa reconhecer que o desenvolvimento de toda a sociedade come\u00e7a exatamente no trabalho cotidiano que elas realizam com as crian\u00e7as pequenas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Na parte final da forma\u00e7\u00e3o, distribu\u00ed pequenos retalhos de tecido.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Pedi apenas que cada participante completasse uma frase.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559683&quot;:0,&quot;335559684&quot;:-2,&quot;335559685&quot;:1068,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Symbol&quot;,&quot;469769242&quot;:[8226],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0b7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><b><i><span data-contrast=\"auto\">&#8220;Se n\u00e3o tivesse medo, eu&#8230;&#8221;<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">O sil\u00eancio voltou a ocupar a sala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Agora, por\u00e9m, era um sil\u00eancio diferente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Era um sil\u00eancio de coragem.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Algumas escreveram que gostariam de inovar mais.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outras disseram que desejavam confiar na pr\u00f3pria capacidade.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Algumas confessaram medo do julgamento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outras revelaram receio de errar.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Houve quem escrevesse simplesmente:\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><b><i><span data-contrast=\"auto\">Gostaria de acreditar mais em mim.<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Os retalhos foram sendo unidos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Nenhum era igual ao outro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cada peda\u00e7o possu\u00eda uma cor.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uma textura.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uma hist\u00f3ria.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Uma cicatriz.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-71cb00a elementor-widget elementor-widget-bloque-imagen-articulo\" data-id=\"71cb00a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-imagen-articulo.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Texto -->\n<section class=\"bloque bloque-texto  \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"estrecho2\">\n                        <div class=\"row\">\n                <div class=\"col-sm-12\">\n                    <div class=\"the_content\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-duration=\"700\">\n                        <figure class=\"figure imagen2 imagen-centrada\">\n                            <div class=\"image\">\n                                                                <a href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Colcha-GPT.png\" >\n                                                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Colcha-GPT.png\" class=\"figure-img img-fluid\" alt=\"\">\n                                                                <\/a>\n                                \n                                                                <figcaption class=\"figure-caption\">Imagem criada pela autora por meio de tecnologia ChatGpt para fins deste artigo.<\/figcaption>\n                                                            <\/div>\n                        <\/figure>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-445ddd8 elementor-widget elementor-widget-bloque-texto\" data-id=\"445ddd8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-texto.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Texto -->\n<section class=\"bloque bloque-texto  \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"estrecho2\">\n            \n            <div class=\"row\">\n                <div class=\"col-sm-12\">\n                    <div class=\"the_content\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-duration=\"700\">\n                        <p><span data-contrast=\"auto\">Quando terminamos de costur\u00e1-los, uma grande colcha ocupava o centro da sala.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Naquele instante, ela deixou de ser apenas um objeto. Transformou-se numa met\u00e1fora da pr\u00f3pria doc\u00eancia. A professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil costura hist\u00f3rias todos os dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Costura v\u00ednculos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Costura aprendizagens.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Costura autoestima.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Costura pertencimento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Costura inf\u00e2ncias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Mas raramente algu\u00e9m pergunta quem costura a hist\u00f3ria dessas mulheres.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A Colcha de Retalhos nasceu exatamente para isso. Para lembrar que nenhuma professora \u00e9 feita apenas de conhecimentos acad\u00eamicos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ela tamb\u00e9m \u00e9 feita de lembran\u00e7as.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De afetos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De medos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De perdas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">De sonhos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">E nenhuma dessas experi\u00eancias diminui sua pot\u00eancia. Ao contr\u00e1rio. S\u00e3o elas que tornam cada educadora \u00fanica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Quando a colcha ficou pronta, entreguei a cada participante uma pequena boneca artesanal. Algumas sorriram. Outras observaram com curiosidade. Ent\u00e3o contei sua origem.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e67ac7c elementor-widget elementor-widget-bloque-imagen-articulo\" data-id=\"e67ac7c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-imagen-articulo.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Texto -->\n<section class=\"bloque bloque-texto  \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"estrecho2\">\n                        <div class=\"row\">\n                <div class=\"col-sm-12\">\n                    <div class=\"the_content\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-duration=\"700\">\n                        <figure class=\"figure imagen2 imagen-centrada\">\n                            <div class=\"image\">\n                                                                <a href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Costura-GPT.png\" >\n                                                                <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Costura-GPT.png\" class=\"figure-img img-fluid\" alt=\"\">\n                                                                <\/a>\n                                \n                                                                <figcaption class=\"figure-caption\">Imagem criada pela autora por meio de tecnologia ChatGpt para fins deste artigo.<\/figcaption>\n                                                            <\/div>\n                        <\/figure>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e2c1a4a elementor-widget elementor-widget-bloque-texto\" data-id=\"e2c1a4a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-texto.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Texto -->\n<section class=\"bloque bloque-texto  \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"estrecho2\">\n            \n            <div class=\"row\">\n                <div class=\"col-sm-12\">\n                    <div class=\"the_content\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-duration=\"700\">\n                        <p><span data-contrast=\"auto\">As <\/span><b><i><span data-contrast=\"auto\">Mu\u00f1ecas Quitapenas<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">, conhecidas como Bonecas Quitapenas, pertencem \u00e0 tradi\u00e7\u00e3o maia, preservada principalmente na Guatemala. Segundo a tradi\u00e7\u00e3o popular, antes de dormir, a pessoa conta \u00e0 pequena boneca seus medos, tristezas ou preocupa\u00e7\u00f5es e a coloca sob o travesseiro. Durante a noite, simbolicamente, ela leva embora esses pesos, permitindo que quem dorme desperte mais leve. A tradi\u00e7\u00e3o, transmitida de gera\u00e7\u00e3o em gera\u00e7\u00e3o, representa muito mais do que uma cren\u00e7a: ela expressa a necessidade humana de compartilhar aquilo que nos aflige e de reconhecer que ningu\u00e9m precisa carregar sozinho seus fardos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Naquele momento, ningu\u00e9m acreditava que uma pequena boneca resolveria os desafios da educa\u00e7\u00e3o p\u00fablica. Mas todas compreenderam o valor do s\u00edmbolo. A <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Quitapenas<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> passou a representar um gesto de cuidado dirigido justamente \u00e0quelas mulheres que, diariamente, cuidam de tantas outras pessoas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ela lembrava que a professora tamb\u00e9m pode descansar.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tamb\u00e9m pode sentir medo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tamb\u00e9m pode pedir ajuda.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tamb\u00e9m merece ser acolhida.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Porque quem cuida tamb\u00e9m precisa ser cuidado.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ao final da forma\u00e7\u00e3o, assistimos a um <\/span><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=p_rGU668yUU\"><span data-contrast=\"none\">v\u00eddeo<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\"> que falava sobre despedidas. N\u00e3o era um v\u00eddeo sobre curr\u00edculo. Nem sobre metodologia. Era um v\u00eddeo sobre humanidade.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Enquanto as imagens passavam, percebi que muitas professoras choravam discretamente. Talvez porque cada uma estivesse se despedindo de alguma coisa.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Da inseguran\u00e7a.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Da culpa.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Da ideia de que precisava dar conta de tudo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ou talvez estivessem apenas reencontrando a menina que, um dia, brincou de ser professora.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Quando encerramos o encontro, quase ningu\u00e9m comentava sobre c\u00f3digos da BNCC ou objetivos de aprendizagem.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Falavam sobre suas inf\u00e2ncias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sobre suas colegas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sobre a colcha.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sobre a <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Quitapenas<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> que levariam para casa.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Foi ent\u00e3o que compreendi que a forma\u00e7\u00e3o havia alcan\u00e7ado seu verdadeiro objetivo. N\u00e3o porque as professoras haviam aprendido novos conceitos. Mas porque haviam voltado a acreditar na pot\u00eancia daquilo que j\u00e1 eram.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Empoderar a professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil n\u00e3o significa dizer que ela precisa ser mais forte. Ela j\u00e1 \u00e9. Empoder\u00e1-la significa reconhecer publicamente o valor do seu trabalho, da sua forma\u00e7\u00e3o, das suas escolhas pedag\u00f3gicas e da sua capacidade de transformar vidas desde os primeiros anos de exist\u00eancia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Significa lembrar que brincar n\u00e3o \u00e9 perda de tempo. \u00c9 produ\u00e7\u00e3o de conhecimento.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Que cuidar n\u00e3o \u00e9 uma tarefa secund\u00e1ria. \u00c9 um ato pedag\u00f3gico. E que ensinar crian\u00e7as pequenas exige ci\u00eancia, intencionalidade, sensibilidade e coragem.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ao deixar aquela sala, compreendi que a BNCC continuava sendo importante. Mas agora ela havia encontrado&#8230;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Rostos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Hist\u00f3rias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Retalhos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Bonecas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">L\u00e1grimas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Sorrisos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mulheres.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Porque nenhuma pol\u00edtica p\u00fablica ganha vida sozinha. S\u00e3o as professoras que, todos os dias, transformam um documento em experi\u00eancia, um curr\u00edculo em afeto e uma brincadeira em aprendizagem. Talvez seja esse o maior ensinamento daquela forma\u00e7\u00e3o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Antes de perguntarmos <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">como cuidar das crian\u00e7as<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, precisamos perguntar <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">quem est\u00e1 cuidando de quem cuida delas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">. E talvez a resposta comece justamente quando olhamos para a professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil n\u00e3o apenas como aquela que ensina a brincar, mas como uma mulher que, ao ser reconhecida, acolhida e fortalecida, torna-se ainda mais capaz de transformar a inf\u00e2ncia e, com ela, o futuro da nossa sociedade.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: right\"><b><i><span data-contrast=\"auto\">Joyce Falc\u00e3o Borba<\/span><\/i><\/b><i><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00c9 licenciada em Pedagogia pelo Centro Universit\u00e1rio Assun\u00e7\u00e3o (UNIFAI), especialista em Psicopedagogia pela Universidade Metodista de S\u00e3o Paulo e em Lideran\u00e7a Organizacional pela Escola Conquer. Possui forma\u00e7\u00e3o complementar em Educa\u00e7\u00e3o Inclusiva (PUC-SP) e Lideran\u00e7a para Jovens Talentos (FGV). \u00c9 assessora pedag\u00f3gica da SM Educa\u00e7\u00e3o, atuando na forma\u00e7\u00e3o continuada de professores e gestores de redes p\u00fablicas municipais, com foco na implementa\u00e7\u00e3o da BNCC, inova\u00e7\u00e3o pedag\u00f3gica, avalia\u00e7\u00e3o educacional e desenvolvimento humano.<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:3,&quot;335551620&quot;:3,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">Refer\u00eancias<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">BRASIL. Base Nacional Comum Curricular. Bras\u00edlia: Minist\u00e9rio da Educa\u00e7\u00e3o, 2018. <\/span><\/li>\n<li>FREIRE, Paulo. Pedagogia da autonomia: saberes necess\u00e1rios \u00e0 pr\u00e1tica educativa. S\u00e3o Paulo: Paz e Terra, 1996.<\/li>\n<li>JOSSO, Marie-Christine. Experi\u00eancias de vida e forma\u00e7\u00e3o. 2. ed. Natal: EDUFRN; S\u00e3o Paulo: Paulus, 2010.<\/li>\n<li>KISHIMOTO, Tizuko Morchida. Brincar, letramento e inf\u00e2ncia. In: KISHIMOTO, Tizuko Morchida. Em busca da pedagogia da inf\u00e2ncia: pertencer e participar. Porto Alegre: Penso, 2013.<\/li>\n<li>KRAMER, Sonia. A pol\u00edtica do pr\u00e9-escolar no Brasil: a arte do disfarce. 8. ed. S\u00e3o Paulo: Cortez, 2006.<\/li>\n<li>N\u00d3VOA, Ant\u00f3nio (Org.). Os professores e a sua forma\u00e7\u00e3o. Lisboa: Dom Quixote, 1992.<\/li>\n<li>OLIVEIRA, Marta Kohl de. Vygotsky: aprendizado e desenvolvimento: um processo s\u00f3cio-hist\u00f3rico. S\u00e3o Paulo: Scipione, 1993.<\/li>\n<li>TARDIF, Maurice. Saberes docentes e forma\u00e7\u00e3o profissional. 17. ed. Petr\u00f3polis: Vozes, 2014.<\/li>\n<li>VIGOTSKI, Lev Semionovich. A forma\u00e7\u00e3o social da mente: o desenvolvimento dos processos psicol\u00f3gicos superiores. 8. ed. S\u00e3o Paulo: Martins Fontes, 1998.<\/li>\n<li>WINNICOTT, Donald Woods. O brincar e a realidade. Rio de Janeiro: Imago, 1975.<span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n                    <\/div>\n                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-debe4d0 elementor-widget elementor-widget-bloque-blog-2\" data-id=\"debe4d0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"bloque-blog-2.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\n\n<!-- Bloque Blog -->\n<div class=\"container\">\n    <div class=\"row titulo-con-enlace\">\n        <div class=\"col-12\">\n            <h2 class=\"titulos\" data-aos=\"fade-left\" data-aos-duration=\"700\">Postagens relacionadas<\/h2>                        <a href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/eduforics\/\" data-aos=\"fade-right\" data-aos-duration=\"700\" class=\"enlace btn-arrow\" title=\"Ver mais\"><span>Ver mais<\/span><\/a>\n                    <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n<section class=\"bloque bloque-blog bloquekemjoyipbm  diseno-eduforics \">\n    <div class=\"container\">\n        <div class=\"background  \">\n            <div class=\"estrecho\">\n                <div class=\"row ultimas\">\n                                                            <div class=\"col-12 col-sm-6 d-flex align-items-stretch\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-delay=\"200\" data-aos-duration=\"700\">\n                                    <a class=\"noticia \" href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/experiencias-e-recursos-pt-br\/boas-praticas\/o-lugar-e-seus-discursos-um-relato-de-pesquisa-e-intervencao-pedagogica\/\">\n    <div class=\"image\">\n        <img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"560\" src=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/08\/Estudiantes-1356636853-890x560.png\" class=\"img-fluid wp-post-image\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/08\/Estudiantes-1356636853-890x560.png 890w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/08\/Estudiantes-1356636853-1056x664.png 1056w\" sizes=\"(max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/>    <\/div>\n    <div class=\"datos\">\n        <div class=\"categoria\">Boas pr\u00e1ticas<\/div>\n        <h3 class=\"subtitulos\">O lugar e seus discursos: um relato de pesquisa e interven\u00e7\u00e3o pedag\u00f3gica<\/h3>\n                <div class=\"autor\">Por <em>Rita de C\u00e1ssia Patron Bandera<\/em><\/div>\n            <\/div>\n<\/a>                                    <\/div>\n                                                                    <div class=\"col-12 col-sm-6 d-flex align-items-stretch\" data-aos=\"fade-up\" data-aos-delay=\"500\" data-aos-duration=\"700\">\n                                    <a class=\"noticia \" href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\">\n    <div class=\"image\">\n        <img decoding=\"async\" width=\"890\" height=\"560\" src=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-890x560.png\" class=\"img-fluid wp-post-image\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-890x560.png 890w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-300x189.png 300w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-1024x644.png 1024w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-768x483.png 768w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519-1056x664.png 1056w, https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png 1200w\" sizes=\"(max-width: 890px) 100vw, 890px\" \/>    <\/div>\n    <div class=\"datos\">\n        <div class=\"categoria\">Lideran\u00e7a educativa e profiss\u00e3o docente<\/div>\n        <h3 class=\"subtitulos\">Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil<\/h3>\n                <div class=\"autor\">Por <em>Joyce Falc\u00e3o Borba<\/em><\/div>\n            <\/div>\n<\/a>                                    <\/div>\n                                                <\/div>\n            <\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/section>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu As cem linguagens da crian\u00e7a, o relato de experi\u00eancia provoca-nos a perceber as cem linguagens do professor. No fundo, comunica, como diz o Relat\u00f3rio Global sobre Professores (2025), que devemos \u201ctransformar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":21466,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[62,36,66],"tags":[],"class_list":["post-21465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-boas-praticas","category-eduforics","category-lideranca-educativa-e-profissao-docente"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Eduforics - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-04T06:42:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\"},\"author\":{\"name\":\"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/person\/70b96ded1131a24f5e350d4bb3407aa2\"},\"headline\":\"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil\",\"datePublished\":\"2026-08-04T06:42:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\"},\"wordCount\":2131,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png\",\"articleSection\":[\"Boas pr\u00e1ticas\",\"EDUforics\",\"Lideran\u00e7a educativa e profiss\u00e3o docente\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\",\"url\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\",\"name\":\"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png\",\"datePublished\":\"2026-08-04T06:42:29+00:00\",\"description\":\"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png\",\"width\":1200,\"height\":755,\"caption\":\"Antes de preguntarnos c\u00f3mo cuidar a los ni\u00f1os, debemos preguntarnos qui\u00e9n cuida a quienes los cuidan, y eso no lleva a reconocer, acoger y empoderar a esas maestras que transforman la infancia y, con ella, el futuro de nuestra sociedad (imagen: iStock).\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"EDUforics\",\"item\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Reimaginar juntos os futuros\",\"item\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Lideran\u00e7a educativa e profiss\u00e3o docente\",\"item\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#website\",\"url\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/\",\"name\":\"Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)\",\"description\":\"Funda\u00e7\u00e3o SM\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization\"},\"alternateName\":\"OES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization\",\"name\":\"Fundaci\u00f3n SM\",\"url\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/10\/logotipo-fundacion-sm.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/10\/logotipo-fundacion-sm.png\",\"width\":447,\"height\":85,\"caption\":\"Fundaci\u00f3n SM\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/person\/70b96ded1131a24f5e350d4bb3407aa2\",\"name\":\"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Eduforics - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)","description":"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)","og_description":"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu","og_url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/","og_site_name":"Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)","article_published_time":"2026-08-04T06:42:29+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":755,"url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png","type":"image\/png"}],"author":"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com","Est. tempo de leitura":"12 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/"},"author":{"name":"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/person\/70b96ded1131a24f5e350d4bb3407aa2"},"headline":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil","datePublished":"2026-08-04T06:42:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/"},"wordCount":2131,"publisher":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png","articleSection":["Boas pr\u00e1ticas","EDUforics","Lideran\u00e7a educativa e profiss\u00e3o docente"],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/","url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/","name":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil - Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png","datePublished":"2026-08-04T06:42:29+00:00","description":"O texto constitui uma autobiografia docente. Prop\u00f5e novas formas de estar e sentir a profiss\u00e3o. Dito de outra forma, assim como Loris Malaguzzi escreveu","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#primaryimage","url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png","contentUrl":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2026\/07\/Maestra_EI-2248223519.png","width":1200,"height":755,"caption":"Antes de preguntarnos c\u00f3mo cuidar a los ni\u00f1os, debemos preguntarnos qui\u00e9n cuida a quienes los cuidan, y eso no lleva a reconocer, acoger y empoderar a esas maestras que transforman la infancia y, con ella, el futuro de nuestra sociedad (imagen: iStock)."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/quem-cuida-de-quem-cuida-uma-experiencia-formativa-sobre-bncc-brincar-memoria-e-o-empoderamento-da-professora-da-educacao-infantil\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"EDUforics","item":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Reimaginar juntos os futuros","item":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Lideran\u00e7a educativa e profiss\u00e3o docente","item":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/eduforics\/reimaginar-juntos-os-futuros\/lideranca-educativa-e-profissao-docente\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Quem cuida de quem cuida? Uma experi\u00eancia formativa sobre BNCC, brincar, mem\u00f3ria e o empoderamento da professora da Educa\u00e7\u00e3o Infantil"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#website","url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/","name":"Observat\u00f3rio da escola na Ibero-Am\u00e9rica (OES)","description":"Funda\u00e7\u00e3o SM","publisher":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization"},"alternateName":"OES","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#organization","name":"Fundaci\u00f3n SM","url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/10\/logotipo-fundacion-sm.png","contentUrl":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/wp-content\/uploads\/sites\/14\/2023\/10\/logotipo-fundacion-sm.png","width":447,"height":85,"caption":"Fundaci\u00f3n SM"},"image":{"@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/#\/schema\/person\/70b96ded1131a24f5e350d4bb3407aa2","name":"augusto.ibanez@colex.grupo-sm.com"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21465"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21475,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21465\/revisions\/21475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oes.fundacion-sm.org\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}